Trong những món được chế biến từ mít, tôi vẫn khoái nhất là món mít trộn (hay còn gọi là gỏi mít). Tôi vẫn nhớ như in, hồi tôi còn nhỏ, cứ mỗi lần vào vụ mùa, những người thợ làm công cho gia đình tôi thường hay bảo mẹ tôi làm món này để đám thợ ăn nửa buổi, hoặc ăn xế chiều. Lần nào cũng vậy, món mít trộn do mẹ tôi chế biến đều được mọi người ăn đến no bụng mà vẫn cứ thèm và họ không ngớt lời khen ngợi về tài "đạo diễn" của bà. Tôi vốn là người hay quan sát người khác làm và bắt chước làm theo, nên món mít trộn của mẹ tôi ngày nào đến giờ, tôi vẫn còn nhớ. Đôi khi rảnh rỗi, tôi vẫn thường làm món này, để vừa thưởng thức hương vị thơm ngon của nó và cũng là để nhớ lại người mẹ quá cố của mình. Là một trong những món ăn của những người dân đồng quê, nên cách chế biến món mít trộn cũng không phải cầu kỳ lắm. Bạn sử dụng trái mít non (không được non quá, cũng không được già quá), đem gọt vỏ, cắt ra thành nhiều miếng, bỏ phần lõi bên trong, rửa sạch, ngâm nước muối từ 2-3 phút rồi bỏ vào nồi nước luộc cho đến khi mít chín mềm. Sau khi mít chín, vớt mít ra để cho nguội, ráo nước và thái thành sợi nhỏ. Lấy mỡ (hoặc dầu ăn) phi hành cho thật thơm, vàng, giòn, rưới lên mít và trộn đều với vài thìa bột ngọt, tiêu, một ít muối hầm và đậu phộng rang giã dập. Sau công đoạn này, bạn tiếp tục cho vào các loại rau mùi mà bạn ưa thích, như: Quế, húng, ngò tàu, lá ớt non, lá đinh lăng, lá mơ... Thế là bạn đã có một món mít trộn rất ngon. Nhiều gia đình có điều kiện hơn thì dùng ruốc khô rang vàng, trộn vào; hoặc dùng da heo thái sợi, trộn vào để tạo thêm hương vị thơm ngon của món mít trộn. Trên thực tế, hai loại phụ gia này không có cũng chẳng sao, vẫn không làm giảm độ thơm ngon của món mít trộn.

    Ăn món mít trộn, có nhiều cách ăn. Cách ăn phổ biến nhất là dùng bánh tráng nướng để xúc, ăn bánh tráng và gỏi cùng lúc; nếu gỏi nhạt thì chấm với nước mắm (đã pha chế với ớt, tỏi, chanh, đường...). Mít trộn là món ăn thông dụng. Bạn có thể dùng món này ăn với cơm, như là món thực phẩm chính. Cũng có thể, bạn dùng món này lai rai với rượu; hoặc dùng món này ăn thay thế một bữa cơm chính của bạn cũng như của cả gia đình bạn. Dù ăn kiểu gì đi nữa, thì món mít trộn vẫn luôn là món ăn rất ngon, không cầu kỳ và cũng không tốn kém.

                                                                                                                       Nguyễn Quang Trần